Ağrı’da büyüklerin yıllardır anlattığı “berfa sor” hadisesi, 22 Mart 1935 tarihli Zaman Gazetesi’nde yer alan haberle yeniden gündeme geldi. Dönemin Karaköse’sinde yağan kırmızı kar, halk hafızasında kalan anlatının tarihî bir gerçek olduğunu ortaya koydu.


AJANS04/AĞRI - Ağrı’da kuşaktan kuşağa aktarılan ve özellikle yaşlıların “Ew sal berfa sor barî” sözleriyle anlattığı kırmızı kar hadisesi, 22 Mart 1935 tarihli Zaman Gazetesi’nin 4’üncü sayfasında yer alan haberle yeniden hatırlandı. Gazetede “Kırmızı kar yağdı!” başlığıyla yayımlanan haberde, dönemin Karaköse’sinde merkez ve çevresine kırmızı renkte kar düştüğü, ova çevresindeki dağların ise tuğla rengi karla örtüldüğü açık şekilde aktarılıyor.

Haberde, Karaköse’de hava sıcaklığının sıfırın altında 28 dereceye kadar düştüğü, gece ve gündüz merkez ile çevre bölgelere bir süre kırmızı renkte kar yağdığı belirtiliyor. Ziraat Vekâleti Meteoroloji Enstitüsü’ne dayandırılan değerlendirmede ise köylerden gelen yolcularla yapılan görüşmeler ve ovada gerçekleştirilen incelemeler sonucunda, kar renginin köylerde daha kırmızı olduğunun tespit edildiği ifade ediliyor.


“BERFA SOR” BİR EFSANE DEĞİL, TARİHÎ BİR KAYIT

Ağrı’da yıllardır anlatılan “berfa sor” hadisesi, çoğu zaman bir efsane, abartılı bir halk anlatısı ya da eski zaman söylencesi olarak değerlendirilmişti. Ancak 1935 tarihli gazete haberi, bu olayın yalnızca sözlü hafızada kalan bir anlatı olmadığını, dönemin basınına yansıyan tarihî bir gerçek olduğunu gösterdi.

Gazete kupüründe yer alan bilgiler, kırmızı kar yağışının yalnızca şehir merkezinde değil, köylerde ve dağlık bölgelerde de görüldüğünü ortaya koyuyor. Bu yönüyle “Berfa sor gotinekî derew nebû” sözü, yani “kırmızı kar yalan bir söz değildi” ifadesi, tarihî belgeyle karşılık bulmuş oluyor.



KARAKÖSE’DE SERT KIŞ VE KIRMIZI KAR

Haberde yalnızca kırmızı kar hadisesine değil, dönemin ağır kış şartlarına da yer veriliyor. Karaköse’de şiddetli soğuğun devam ettiği, bir haftadan beri kısa aralıklarla sürekli kar yağdığı ve tipi nedeniyle Hamur nahiyesinde bir köylünün hayatını kaybettiği aktarılıyor.

Bu bilgi, 1935 yılındaki kırmızı kar olayının yalnızca ilginç bir doğa hadisesi olarak değil, aynı zamanda Karaköse’de yaşanan ağır kış şartlarının bir parçası olarak kayıtlara geçtiğini gösteriyor. O dönemki ifadelerle, ova ve dağların tuğla rengi karla örtülmesi, Ağrı’nın şehir hafızasında iz bırakan en dikkat çekici doğa olaylarından biri olarak öne çıkıyor.


KIRMIZI KAR NASIL OLUŞUR?

Zaman Gazetesi’nde yer alan haberde, renkli kar ve yağmurun tarihte kaydedilmiş hadiselerden olduğu belirtiliyor. Haberdeki açıklamaya göre bu renk, karlı zamanlarda havada bulunan madeni ve renkli tozlardan ya da küçük su yosunları cinsinden renkli yosunlardan kaynaklanabiliyor.

Bu değerlendirme, kırmızı kar hadisesinin doğal şartlar içinde açıklanabilen fakat nadir görülen bir olay olduğunu ortaya koyuyor. Ağrı’da 1935 yılında yaşanan “berfa sor” hadisesi de bu yönüyle hem meteorolojik hem de yerel tarih açısından dikkat çekici bir kayıt niteliği taşıyor.


AĞRI’NIN HAFIZASINDA KALAN DOĞA OLAYI

Aradan geçen yıllara rağmen “berfa sor” hadisesi, Ağrı’da hâlâ hatırlanan ve anlatılan olaylardan biri olmayı sürdürüyor. Büyüklerin yıllarca aktardığı bu anlatının bir gazete kupürüyle belgelenmesi, Ağrı’nın sözlü hafızası ile yazılı tarihinin nasıl kesiştiğini göstermesi bakımından da önemli görülüyor.

Ağrı’da geçmişte yaşanan kırmızı kar olayı, bugün yalnızca ilginç bir doğa hadisesi olarak değil, aynı zamanda kentin hafızasında yer etmiş tarihî bir hatıra olarak yeniden gündeme taşınıyor.