şair, yazar
KIRIM TÜRKÇESİYLE BİYOGRAFİSİ
Qırımtatar yazıcısı Şamil Alâdin (1912 - 1996 ss.)
Şamil Seyit oğlu Alâdin (1912 s. iyül 12 - 1996 s. mayıs 21) – belli qırımtatar yazıcısıdır.
Şamil Alâdin 1912 senesiniñ iyül 12-de Yalta uyezdiniñ Mahuldür köyünde doğdı. Bağçasarayda yedi yıllıq mektepni bitirdi. Anda Şamil o zamannıñ belli ocası Yağya Bayburtlıdan ders ala, edebiyatqa sevgi ve aveslikni de oña şu ocası aşlay. Ondan soñ o Aqmescitte pedagogika tehnikumını bitirdi, soñra pedinstitutta oqudı.
Soñundan iri nesirci olıp yetişken Şamil Alâdin edebiyatqa 15 yaşında, yani 1927 senesi İsmail Gasprinskiyge bağışlağan ve “Yaş quvet”te basılğan “Tañ bülbüli” şiirinen keldi. Tehnikumda oquğan Şamil Alâdin gazeta ve mecmualarda bir sıra şiirler bastıra. Onıñ bu şiirleri 1932 senesi “Topraq küldi, kök küldi” serlevasınen çıqqan birinci kitabına kirdiler. Bu kitapqa yaş müellifniñ 10-dan ziyade şiiri kirgen olıp, o şiirler Şamil Alâdin ayatnıñ passiv bir közeticisi degil de, onıñ faal tasvir etici ekenini, o gazeta ve mecmualarda oqup bilgen şeyleri aqqında degil de, özü körgen, özünde eyecan doğurğan, özüni coşturğan vaqialar aqqında yazğanını köstereler.
1932 senesiniñ soñunda Şamil Alâdin Qızıl Orduğa çağırıla, anda Qızıl kazak atlılar polkunda hızmet ete. Soñra 1935 senesi o “Qızıl qazaqnıñ yırları” adlı ekinci şiiriy kitabını çıqara. 9 şiirden ibaret bu kitap şairniñ yañı icadiy araştıruvlar yolunda olğanını köstere. Bu araştıruvlar neticesinde müellif şunı añladı ki, oña öz fikirlerini istegeni kibi tolu ve keniş sürette ifade etmek içün nesirge baş urmaq kerek. Em öyle de yapa. Soñundan basılğan bir sıra nesir eserleri onıñ bu fikriniñ doğrulığını tasdiqladılar. Edip 1937 senesi ŞSCB yazıcıları birligine azalıqqa qabul oluna.
Ordu hızmetinden qaytıp kelgen soñ Şamil Alâdin aqiqiy eserler yazmaq içün çoq şey bilmek, çoq ayat tecribesini elde etmek kerekligini añlap, komsomol yollanmasınen Orta Asiyağa kete. Çırçıq qurucılığında ekskavatorcı olıp çalışa. Birinci beşyıllıqnıñ bu iri qurucılığı, büyük işçi kollektivi, andaki munasebetler, iş protsessindeki qıyınlıqlar yaş romantik yazıcı içün kerçekten de ciddiy emek ve ayat mektebi ola. Bu vaqialar esasında o çoq yıllardan soñ, sürgünlik devrinde “Eger sevseñ” romanını yazacaqtır.
