18 Nisan 2026, Cumartesi
Özdemir Nutku - Ağrı Haber Ajansı
Özdemir Nutku

Özdemir Nutku

şair, yazar, akademisyen

12 Ocak 1931 tarihinde İstanbul'da doğdu. 1942 yılında Robert Koleji'ne girdi. Sekiz yıllık orta eğitimden sonra 1950'de B.A. derecesiyle mezun oldu. 7 yaşında piyanoya başladı. 1949 yılında ilk ve son klasik piyano konserini verdi. Ellili yıllarda caz piyanisti olarak tanındı. Tiyatroya olan ilgisi kolej yıllarında başladı. Okulun temsil kolunda, amatör olarak çeşitli rollerde oynadı. 1946/1947 döneminde Kadıköy Süreyya Sineması'nda sahnelenen Franz Lehar'ın Tarla Kuşu operetinde ilk profesyonel rolünü oynadı.
Ailesiyle Ankara'ya taşındı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne bir yıl devam etti. 1952 yılında DTCF İngiliz Dili ve Edebiyatı Kürsüsü'ne yazıldı.
1950 yılında ilk şiir kitabı Eller yayımlandı. 1956 da Ankara Üniversitesi'nden mezun oldu. Aynı yıl bir bursla Almanya'ya gitti. Göttingen kentindeki Georg-August Üniversitesi Tiyatro Bölümü'ne alındı. Buradaki öğrenimini 1959 yazında tamamladı.
Almanya'da bulunduğu yıllarda, Göttingen Devlet Tiyatrosu Sanat yönetmeni ünlü Heinz Hilpert'in yanında üç yıl asistanlık yaptı. Almanya'daki çeşitli özel tiyatrolarda oyun sahneledi. Ayrıca iki yıl Prof. Boetticher'in üst düzeydeki müzik seminerlerine devam etti.
1959 yılında yurda döndü. DTCF Tiyatro Enstitüsü'ne asistan olarak girdi. 1960 yılında ilk tiyatro kitabı Tiyatro ve Yazar yayımlandı. 1961 yılında doktor, 1967'de doçent ve 1974'te profesör oldu.
1976 güzünde İzmir'e yerleşti. Güzel Sanatlar Fakültesi'nde Tiyatro Bölümünü kurdu.
1953 yılından beri çeşitli sanat ve edebiyat dergilerinde 1.800'ün üstünde araştırma, inceleme, eleştiri ve deneme yazdı.
Pazar Postası, Yenigün, Öncü, Vatan, Meydan, Hürgün, Milliyet, Cumhuriyet ve Hürriyet gazetelerinde, Seçilmiş hikayeler, Mavi, Şairler Yaprağı, Dost, Devlet tiyatrosu dergisi, Devlet Opera ve Balesi dergisi, Varlık, Yeditepe, Oyun, Tiyatro 70-80, Değişim, Milliyet sanat, Gösteri, Sanat Olayı, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Ulusal Kültür, Milli Kültür, Tiyatro-Tiyatro, Tobav ve Sanat dergilerinde yazdı.
1965 yılında ABD'de Yale, Washington (Seattle), Chicago, Pittsburg, Northwestern, Minnesota, Southern California, UCLA, Carnegie Techn, North Carolina gibi daha bir çok üniversitede dersler ve konferanslar verdi. Stüdyo ve atölye çalışmalarına katıldı. 1966 yılının ocak ayı başından haziran sonuna kadar, iki sömestir Viyana Üniversitesi Tiyatro Enstitüsü'nde ders verdi.
Hollanda'da yayımlanan Encyclopedia of İslam, Türkiye'de yayımlanan İslam Ansiklopedisi ile Kanada'da yayımlanan World Encyclopedia of Contemporary Theatre'in sürekli yazarlarından biridir.
Bir çok uluslararası kongrede ülkemizi temsil etti. Aynı zamanda oyun sahneleme hocası ve tiyatro yönetmenidir. Yüze yakın oyun sahneledi.
Ödülleri
1979 yılında Meddahlık ve Meddah hikayeleri adlı inceleme kitabıyla, Milli Kültür Vakfı'nın "Büyük Edebiyat Ödülü" nü kazandı.
1984 yılında Güngör Dilmen'in Midas'ın Kulakları adlı oyununu sahnelemesindeki başarısından ötürü, "Ulvi Uraz Yönetmenlik Ödülü" verildi.
1989 yılında Türk Tiyatrosu'na katkısı ve Türk tiyatrosunu dışarıda tanıtmada gösterdiği çaba için Tiyatro ve Televizyon Yazarları Derneği'nin "Tiyatroya katkı Ödülü"ne layık görüldü.
1990 yılının Ekim ayında, Viyana'daki "Tiyatro Zirvesi/nde "Dünya Tiyatro Eğitimi Enstitüsü" nün kurucularından biri olarak bu Enstitünün yönetim kurulu üyeliğine seçildi.
1990 yılında kurduğu İzmir Şehir Tiyatroları'na 1991 yılında Genel Sanat Yönetmeni olarak atandı.
1991 yılında Türkiye'nin ilk kamyon tiyatrosunu yaptı ve gezici çocuk tiyatrosunu kurdu. Böylece tiyatroyu, tiyatroya hiç gitmemiş çocukların ayağına götürdü.
1991 yılında Salihli Belediyesi'nin Dionisos Ödülü'nü aldı.
1993'de Kültür Bakanlığı'nın 'Tiyatro Araştırmaları Büyük Ödülü' ile onurlandırıldı.
Güzel Sanatlar Fakültesi'nde dekan yardımcılığı ve dekanlık yaptı. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Müdürü ve aynı fakültenin Sahne Sanatları Bölümü başkanıyken 12 Ocak 1998 tarihinde yaş haddinden emekli oldu. İngilizce, Almanca, Latince ve Osmanlıca biliyordu.
8 Kasım 2019 tarihinde İzmir'de vefat etti.
ESERLERİ:
Tiyatro kitapları:
Duvardaki mavi kuş, Etki yayınları, İzmir 1999.
Oyun Çocuk Tiyatro, Özgür yayınevi, İstanbul 1998.
Gösterim terimleri sözlüğü, (gen. 2. basım ), İnkılap kitapevi, İstanbul 1998.
Dram sanatı, (gen. 3. basım ), Kabalcı yayınevi, İstanbul 1995.
Meddahlık ve meddah hikayeleri, (gen. 2. basım), Atatürk Kültür Merkezi, Ankara 1997.
Kültür tarihimizden manzaralar, Kabalcı yayınevi, İstanbul 1995.
Gecenin maskesi, (Shakespeare incelemeleri) Mitos yayınları, İstanbul 1995.
Oyunculuk tarihi, cilt 1, yapı ve kredi bankası yayınları, İstanbul 1995.
Duvardaki mavi kuş, GSF yayınları, İzmir 1994.
Gerçeklerin düşleri, ( M. Ertuğrul' un yazıları üzerine

← Tüm Biyografiler